Groep B Streptococcen (GBS) - Belangrijke informatie voor (aanstaande) ouders

Groep B streptokokken zijn bacteriën die bij veel volwassenen voorkomen, vaak zonder klachten te veroorzaken. Zwangere vrouwen kunnen deze bacterie in de vagina dragen. Meestal is dit onschuldig, maar soms kan een pasgeboren baby ernstig ziek worden door een infectie met deze bacterie. Dit heet de GBS‑ziekte. De ziekte is meestal goed te behandelen met antibiotica. 

Ongeveer 1 op de 5 volwassenen draagt GBS bij zich zonder klachten. De bacterie zit vooral in de darmen en kan ook in de vagina of baarmoedermond voorkomen. Soms veroorzaakt GBS een blaasontsteking.

• Ongeveer 20% van de zwangere vrouwen draagt GBS.
• De helft van deze vrouwen geeft de bacterie door aan hun baby.
• Van alle baby’s raakt ongeveer 10% besmet.
• Slechts 1 op de 100 besmette baby’s wordt echt ziek.
• Dat betekent dat 1 op de 1.000 baby’s GBS‑ziekte krijgt.

Een baby kan besmet raken als de vliezen zijn gebroken. De bacterie kan dan vanuit de vagina in het vruchtwater komen. Hoe langer de vliezen gebroken zijn, hoe groter de kans op besmetting. Een baby wordt pas ziek als de bacterie het lichaam binnendringt. Koorts bij de moeder of een snelle hartslag van de baby tijdens de bevalling kan wijzen op een infectie.

Baby’s die ziek worden, worden meestal binnen 24 uur na de geboorte ziek.

Eerste signalen:

• zacht kreunen
• snelle of moeilijke ademhaling
• grauwe, bleke of blauwe kleur
• slap of suf zijn
• slecht drinken of spugen
• koorts of juist een lage temperatuur
• soms stuipen

Ernstige ziekte

GBS kan een longontsteking, bloedinfectie of hersenvliesontsteking veroorzaken. De ziekte kan snel erger worden. Ongeveer 5% van de zieke baby’s overlijdt, ondanks behandeling.

Het risico is groter bij:

• vroeggeboorte (voor 37 weken)
• langer dan 24 uur gebroken vliezen
• koorts van de moeder tijdens de bevalling
• GBS‑blaasontsteking tijdens de zwangerschap
• eerder kind met GBS‑ziekte
• eerder positieve GBS‑kweek 

GBS kan worden aangetoond met een kweek van vagina en endeldarm. In Nederland wordt dit onderzoek niet standaard gedaan. Het wordt wel geadviseerd bij:

• dreigende vroeggeboorte
• eerder GBS‑dragerschap
• eerder kind dat ernstig ziek werd zonder duidelijke oorzaak

GBS‑ziekte kan niet altijd worden voorkomen. Wel kan de zorgverlener maatregelen nemen bij vrouwen met een hoger risico. Zelfs met antibiotica blijft er een kleine kans dat de baby ziek wordt.

Bij risicofactoren of bekend GBS‑dragerschap krijgt de moeder antibiotica tijdens de bevalling. Dit gebeurt bij voorkeur minimaal 4 uur voor de geboorte.

• Een kinderarts onderzoekt de baby.
• De baby blijft minimaal 12 uur ter observatie.
• Soms krijgt de baby antibiotica, bijvoorbeeld als de moeder koorts had.
• De moeder heeft bijna nooit antibiotica nodig na de bevalling.

Let goed op uw baby. Bel direct een zorgverlener bij:

• een grauwe of bleke kleur
• ander gedrag (bijvoorbeeld veel huilen of juist suf)
• slecht drinken
• temperatuur lager dan 36°C of hoger dan 38°C
• snelle of kreunende ademhaling

Bij een vermoeden van infectie wordt de baby opgenomen voor onderzoek en behandeling. Dit kan bestaan uit bloedonderzoek, een bloedkweek en soms een ruggenprik. Antibiotica worden minimaal 36–48 uur gegeven. Bij een bewezen infectie duurt de behandeling 7 tot 21 dagen.

Bij een volgende zwangerschap is er opnieuw een hoger risico. Vertel uw verloskundige altijd dat u eerder GBS‑drager was of een kind met GBS‑ziekte heeft gehad.

Heb je vragen? Bespreek deze dan met je arts of verloskundige. Zij helpen je graag verder.

Heb je een uitnodiging voor BeterDichtbij en heeft je vraag geen spoed? Stel dan je vraag via de BeterDichtbij-app. Je ontvangt binnen één werkdag een reactie. 

Heeft je vraag spoed of heb je nog geen uitnodiging ontvangen voor BeterDichtbij? Neem dan contact op met polikliniek gynaecologie op 088 - 70 66 600. Kijk op Gynaecologie - Bravis | Bravis voor de actuele bereikbaarheid.

2/26