Behandelingen bij niet-uitgezaaide prostaatkanker

Soms is de kans zeer klein dat u ooit problemen zal ondervinden van prostaatkanker. Het doel van watchful waiting (Nederlands: afwachtend beleid) is ongemak en bijwerkingen van behandelingen te vermijden, en alleen in te grijpen als de ziekte problemen gaat geven. Er wordt op dit moment dus geen behandeling opgestart.

Bij laag-risico prostaatkanker wordt in principe gekozen voor active surveillance (Nederlands: actieve opvolging). Hierbij wordt de prostaatkanker regelmatig opgevolgd met behulp van PSA, rectaal toucher, en eventueel nieuwe MRI prostaat en prostaatbiopten. Door het strikte opvolgingsschema is de kans op het ontstaan uitzaaiingen zeer beperkt. Indien de prostaatkanker toch aggresiever zou worden, kan op dat moment nog gekozen worden voor een genezende behandeling met een operatie of bestraling. Na 10 jaar active surveillance zal in 50% van de patiënten uiteindelijk een behandeling nodig zijn.

De prostaat ligt op een moeilijk bereikbare plek in het kleine bekken maar kan door een robot-geassisteerde operatie zeer precies worden verwijderd. Het doel van de operatie is de prostaat volledig te verwijderen terwijl belangrijke structuren zoals de zenuwen en de bekkenbodem zoveel als mogelijk worden gespaard. Vervolgens wordt met hechtingen de blaas weer aan de plasbuis vastgemaakt. Soms is het ook van belang om de lymfklieren in het kleine bekken tijdens de operatie te verwijderen. Dit wordt vooraf met u door uw uroloog afgesproken. Dankzij de kijkoperatie verloopt het herstel van de ingreep over het algemeen zeer vlot. Voordelen van een robot-geassisteerde operatie zijn: minder bloedverlies tijdens de operatie, minder pijn na de operatie, een kort ziekenhuisverblijf (in principe één overnachting), en een sneller herstel thuis.

Uw uroloog zal voorafgaand aan de operatie uitgebreid de procedure, de opname en het natraject bespreken. Ook zullen mogelijke bijwerkingen van de operatie zoals (tijdelijk) ongewenst urineverlies en de kans op erectiestoornissen duidelijk met u besproken worden.

De operatie vindt plaats in het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom met een Da Vinci robot (X of Xi). Het voor- en natraject van de operatie kunt u volgen op de locatie van uw voorkeur. Zowel patienten uit Amphia als Bravis worden geopereerd in Bergen op Zoom in kader van onze nauwe samenwerking met het Amphia ziekenhuis. De urologen die deze operatie uitvoeren zijn dr. H. Bickerstaffe (Bravis), dr. Ilze van Onna (Amphia) en dr. T. Muilwijk (Bravis).

U maakt ook kennis met een van onze uro-oncologie verpleegkundigen die u en uw partner/familie gedurende het hele traject begeleiden.

Meer informatie vindt u in de patiëntenfolder:
RALEP (robot-geassisteerde laparoscopische enucleatie van de prostaat)

Bij uitwendige bestraling wordt de prostaat bestraald van buiten het lichaam door een bestralingsapparaat. Er wordt zo nauwkeurig mogelijk bestraald op de prostaat en de eventuele lymfeklieren. De omliggende gezonde organen zoals de blaas en de darmen ondervinden ook invloed van deze straling. De straling heeft echter de meeste invloed op de kankercellen, omdat deze gevoeliger zijn voor straling dan gezond weefsel. Bovendien kan gezond weefsel beter herstellen van de bestraling dan tumorweefsel.

De bestralingen vinden plaats in de dependance van het ZRTI (Zuidwest Radiotherapeutisch Instituut) bij het Bravis ziekenhuis in Roosendaal. De radiotherapeut van het ZRTI bespreekt het schema van bestralingen met u, deze bestaan uit dagelijks bestralingen gedurende enkele weken. Mogelijke bijwerking bij uitwendige bestraling op de prostaat zijn onder andere: plasproblemen, ontlastingsproblemen en erectieproblemen.

In geval van sterke verdenking op uitzaaiingen naar de lymfeklieren kan het zijn dat geadviseerd wordt om eerst operatief de lymfklieren in het kleine bekken te verwijderen. Dit wordt met een robot-geassisteerde kijkoperatie uitgevoerd in het Bravis ziekenhuis in Bergen op Zoom.

Daarnaast kan op basis van bepaalde kenmerken (TNM-classificatie, Gleason-score, PSA-waarde) worden geadviseerd om de bestraling te combineren met antihormonale therapie. Dit kan gedurende 6 maanden tot 2 jaar nodig zijn om uw kans op genezing te verhogen.

De radiotherapeut kan u hier meer over vertellen tijdens een informatief gesprek.

Na de bestraling blijft er geen straling in het lichaam achter, u bent dus niet radioactief. Er komt ook geen straling vrij in zweet, urine, ontlasting of sperma. Meer informatie over radiotherapie kunt u vinden op de website van het ZRTI.

Bij inwendige bestraling of brachytherapie worden kleine radioactieve zaadjes in de prostaat gebracht onder algehele verdoving. Deze behandeling is niet geschikt voor patiënten met hoog-risico prostaatkanker, patiënten met te sterke plasklachten, patiënten met te grote prostaten, of na een TUR prostaat-operatie. De bestraling vindt zeer geconcentreerd plaats ten hoogte van de prostaat. Het grote voordeel is dat daardoor minder gezond weefsel bestraald wordt, vooral minder darmweefsel. De omliggende gezonde organen zoals de blaas en de darmen ondervinden echter nog steeds invloed van deze straling. De straling heeft de meeste invloed op de kankercellen, omdat deze gevoeliger zijn voor straling dan gezond weefsel. Bovendien kan gezond weefsel beter herstellen van de bestraling dan tumorweefsel. Mogelijke bijwerking bij inwendige bestraling op de prostaat zijn onder andere: plasproblemen, ontlastingsproblemen en erectieproblemen.