“Durf het gesprek aan te gaan met een suïcidale patiënt”

Vandaag is het Wereld Suïcide Preventie Dag. We staan dan stil bij het belang van het voorkomen van zelfdoding of een poging daartoe. Onze collega’s Nadia en Kim zijn namens Bravis ambassadeur bij het 113 Netwerk ziekenhuizen. Zij vertellen hoe ze dit onderwerp bespreekbaar maken in ons ziekenhuis en ook collega’s aanmoedigen om hierover het gesprek aan te gaan. 

- SEH-verpleegkundige Kim van Loon (l) en sociaal psychiatrisch verpleegkundige Nadia Maas

Elke dag komen er in ons land ruim 30 mensen op een spoedeisende hulp binnen die een poging hebben gedaan tot zelfdoding. Zelfdoding wordt ook wel suïcide genoemd. Veel zorgprofessionals vinden het lastig om over dat onderwerp in gesprek te gaan met de patiënt.  Dat merkte ook sociaal psychiatrisch verpleegkundige Nadia Maas enkele jaren terug. Ze wilde zich daarom verdiepen in dit thema. Ze nam voor een onderzoek daarover contact op met SEH-verpleegkundige Kim van Loon. Uiteindelijk leidde het uitdiepen van dit thema en hoe we als Bravis daarmee omgaan tot de aansluiting bij het 113 Netwerk ziekenhuizen. 

Bespreekbaar maken  
“Doordat we nu zijn aangesloten bij het 113 Netwerk ziekenhuizen, krijgen we veel ondersteuning en scholing over preventie van suïcide”, vertelt Nadia. “Als ambassadeurs nemen Kim en ik vier keer per jaar deel aan bijeenkomsten. Daar ontmoeten we andere zorgprofessionals uit heel het land. We wisselen dan kennis en ervaringen uit op dit gebied. Ook deelt het netwerk inzichten uit nieuwe onderzoeken. Bovendien leren we hoe we onze eigen collega's kunnen trainen op dit gebied. Zo starten we dit najaar met een training voor de collega's van de SEH en IC. We geven hun dan tips hoe je het gesprek begint over mogelijk suïcidale gedachten. Voor velen is dat een lastig taboe. Je leert dan dat je er echt naar mag vragen en dat het doorgaans voor een patiënt ook een grote opluchting is om zijn of haar verhaal te vertellen.” 

“Ik volgde onder meer de verpleegkundige opleiding, de highcare-opleiding en de SEH-opleiding”, vervolgt Kim. “Tijdens geen van die opleidingen kreeg ik te horen hoe je moet omgaan met een suïcidale patiënt. Terwijl dat juist echt iets heel heftig is, iemand die uit het leven wil stappen. Juist omdat je niet weet hoe je het gesprek moet aangaan, vermijd je het ook. Heel begrijpelijk. Door alle opgedane kennis en ervaring vind ik het nu zelf wel interessant om dat gesprek aan te gaan. Dat is vaak heel mooi. Mensen laten dan hun hart spreken. Er zit vaak zo veel achter. Ook bij andere patiënten kan een vergelijkbaar gesprek over dit thema waardevol zijn. Denk maar aan iemand die depressief is of als je het gevoel hebt dat er iets speelt bij iemand.”   

Projectgroep  
Als ziekenhuis moet je wel aan een aantal voorwaarden voldoen om lid te zijn van het netwerk. “We waren vrij kleinschalig begonnen met onze projectgroep met drie leden”, zegt Kim, “Maar de betrokkenheid van andere afdelingen als de IC is één van de voorwaarden. Na een oproep hebben direct een aantal collega's van de IC heel enthousiast gereageerd. Inmiddels is de projectgroep verder versterkt met expertise uit verschillende vakgebieden. Zo zijn er nu ook een intensivist, een spoedarts en drie SEH-verpleegkundigen betrokken. Het is heel fijn dat al deze leden de bewustwording en kennis op hun beurt weer overdragen op hun afdeling in ons ziekenhuis.”   

“Ik ben heel trots op waar we nu staan”, blikt Nadia terug. “We zijn nu met zoveel mensen die ervoor willen gaan en ook van Bravis krijgen we veel medewerking om dit alles te doen. Ik merk zelf echt het verschil ten opzichte van pakweg vier jaar geleden. Collega's van andere afdelingen kijken nu anders naar dit onderwerp. Ze durven ook beter het gesprek aan te gaan en dat maakt voor de patiënt een enorm verschil. Dat is mooi om te zien.”