Prostaatkanker is de meest voorkomende kwaadaardigheid bij mannen. Bij ongeveer 1 op de 8 mannen wordt in zijn leven prostaatkanker vastgesteld en er worden jaarlijks >15.000 nieuwe gevallen vastgesteld in Nederland. De kans op diagnose stijgt sterk met de leeftijd en de gemiddelde leeftijd ligt rond de 70 jaar. Prostaatkanker heeft over het algemeen een goede overlevingskans en hoeft soms ook niet behandeld te worden.
De prostaat is een klier die een deel van het vocht in het sperma produceert. Dit vocht beschermt de zaadcellen en helpt bij de bevruchting. De prostaat ligt tussen de blaas en de plasbuis.
Prostaatkanker geeft in principe geen klachten. Plasklachten worden bij mannen vaker veroorzaakt door een goedaardige vergroting van de prostaat. Bij zeer uitgebreide ziekte kunnen er soms toch plasklachten ontstaan en aanhoudende, diepe pijnklachten aan de botten van bijvoorbeeld de rug of de heupen.
Meestal worden patienten doorgestuurd via de huisarts naar aanleiding van een verhoogde PSA waarde in het bloed. De eerste onderzoeken in geval van prostaatkanker zijn dan ook vaak een PSA bepaling en een rectaal toucher.
Bij een vermoeden van prostaatkanker op basis van deze onderzoeken wordt besloten om verder te kijken en wordt een MRI prostaat afgesproken.
Op basis van de MRI prostaat wordt besloten of het nodig is om prostaatbiopten af te nemen. Prostaatbiopten kunnen worden afgenomen op twee verschillende manieren: transperineaal (via de huid tussen de balzak en de anus) of transrectaal (via de endeldarm). Uw uroloog bespreekt met u welke techniek.
Indien er prostaatkanker is vastgesteld kan het afhankelijk van het risico-profiel (TNM-classificatie, Gleason-score, PSA-waarde) nodig zijn om aanvullende scans uit te voeren.
Afhankelijk van stadium van de prostaatkanker kunnen er verschillende behandelingen worden voorgesteld.
Bij uitgezaaide prostaatkanker zijn de opties (eerstelijnsbehandeling):
Soms worden verschillende behandelingen met elkaar gecombineerd om het beste resultaat te bereiken. Er zijn soms ook studies lopende waarvoor u in aanmerking kan komen, dit zal met u besproken worden door uw uroloog of oncoloog.
Prostaatkankercellen groeien onder invloed van het hormoon testosteron. Testosteron is het mannelijk hormoon dat zorgt voor de ontwikkeling van de mannelijke geslachtskenmerken en beïnvloedt de spier- en botkwaliteit. Testosteron wordt vrijwel volledig aangemaakt in de zaadballen. Antihormonale therapie onderdrukt de aanmaak van testosteron en remt op die manier de groei en deling van de prostaatkankercellen.
Er zijn twee soorten antihormonale therapie:
Uw uroloog zal met u de voor- en nadelen bespreken en uitleggen wat in uw geval de meest geschikte soort antihormonale therapie is.
Bijwerkingen
De meest voorkomende bijwerkingen van antihormonale therapie zijn:
Bespreek bijwerkingen van antihormonale therapie altijd met uw arts of urologie verpleegkundige. Leefstijladviezen of medicatie kunnen de bijwerkingen soms voorkomen of verminderen.
Soms is het ook mogelijk een pauze in de antihormonale therapie in te lassen. Dit heet een intermitterende behandeling. U krijgt dan een tijd wel en een tijd geen antihormonale therapie in injectie- of pilvorm. Onderzoek heeft aangetoond dat een tijdelijke onderbreking van antihormonale therapie bij uitgezaaide prostaatkanker bijwerkingen doet afnemen, maar geen invloed op de levensduur heeft.
Androgeenreceptor-gerichte middelen
In geval van uitgezaaide prostaatkanker kan gekozen worden voor aanvullende androgeenreceptor-gerichte middelen (Abiraterone en Enzalutamide) bovenop de standaard antihormonale behandeling (LINK). Deze kunnen zowel in eerste lijn als in tweede lijn worden gekozen afhankelijk van uw situatie. De androgeenreceptor-gerichte middelen onderdrukken de prostaatkanker maximaal en werken levensverlengend. Deze medicatie wordt ingenomen in pilvorm.
De oncoloog kan u hier meer over vertellen tijdens een informatief gesprek.
In geval van uitgezaaide prostaatkanker kan gekozen worden voor chemotherapie om de ziekte maximaal af te remmen. Dit vindt altijd plaats in combinatie met antihormonale therapie (LINK). In geval van fitte patiënten met hoog-volume uitgezaaide ziekte wordt dit soms in vorm van trippel therapie gedaan in combinatie met zowel antihormonale therapie (LINK) als een androgeenreceptor-gericht middel (Abiraterone).
Chemotherapie bij prostaatkanker bestaat in eerste lijn uit Docetaxel. Dit medicijn wordt toegediend via een infuus. Dit medicijn doodt kankercellen doden en remt hun celdeling. Ze kunnen op bijna alle plaatsen kankercellen bereiken.
Chemotherapie wordt in het Bravis ziekenhuis toegediend in het oncologisch centrum in Roosendaal.
