Meestal worden patienten doorgestuurd via de huisarts naar aanleiding van een verhoogde PSA waarde in het bloed. De eerste onderzoeken in geval van prostaatkanker zijn dan ook vaak een PSA bepaling en een rectaal toucher.
- PSA: PSA staat voor prostaat-specifiek antigen. Het is een eiwit in het bloed dat wordt aangemaakt door de prostaatcellen. De PSA waarde kan stijgen bij prostaatkanker maar ook bij een prostaatinfectie (prostatitis) of bij een goedaardige vergroting van de prostaat. Een verhoogde PSA waarde betekent dus niet altijd de diagnose prostaatkanker.
- Rectaal toucher: De vorm, grootte en stevigheid van de prostaat wordt gecontroleerd. Indien dit afwijkend is. kan dit een reden zijn voor verdere onderzoeken.
- Transrectale echografie van de prostaat: Een echografie geeft extra informatie betreffende de grootte van de prostaat. Het heeft een beperkte gevoeligheid voor het opsporen van prostaatkanker.
Bij een vermoeden van prostaatkanker op basis van deze onderzoeken wordt besloten om verder te kijken en wordt een MRI prostaat afgesproken.
- MRI prostaat: een multiparametrische MRI kan prostaatkanker beter opsporen en lokaliseren dan echografie. Het helpt artsen om te bepalen waar biopten het meest nodig zijn. Daarnaast kan MRI een inschatting geven hoe agressief de tumor mogelijk is.
Op basis van de MRI prostaat wordt besloten of het nodig is om prostaatbiopten af te nemen. Prostaatbiopten kunnen worden afgenomen op twee verschillende manieren: transperineaal (via de huid tussen de balzak en de anus) of transrectaal (via de endeldarm). Uw uroloog bespreekt met u welke techniek.
Folder transperineale prostaatbiopten
Folder transrectale prostaatbiopten
Indien er prostaatkanker is vastgesteld kan het afhankelijk van het risico-profiel (TNM-classificatie, Gleason-score, PSA-waarde) nodig zijn om aanvullende scans uit te voeren.
- PSMA-PET/CT: dit is een scan waarbij een kleine hoeveelheid radioactieve stof wordt gebruikt die zich specifiek hecht aan prostaatkankercellen zodat uitzaaiingen nauwkeurig zichtbaar worden.
Folder PET/ CT scan
- CT-scan abdomen/thorax en botscan: bij een sterk vermoeden van zeer uitgebreide en/of uitgezaaide ziekte wordt soms gekozen voor deze twee onderzoeken.
Folder CT-scan
Folder botscan